Vrijheid fotoVerona van de Leur is Nederlands beste turnster ooit. Maar in 2002 besloot zij, onverwachts, te breken met haar turncarriere. Zij maakte een opmerkelijke carriereswitch en is nu webcamgirl. Ze vertelt in een diepte-interview over haar zoektocht naar vrijheid. 
Door Danny Mulder. 

In 2008 kondigde Nederlands beste turnster aller tijden aan dat ze ermee stopte. Verona van de Leur was toen 22 jaar. Haar prestaties in het turnen zijn indrukwekkend, met als hoogtepunt het EK van 2002 waar ze maar liefst vijf medailles won. Hetzelfde jaar werd ze uitgeroepen tot Sportvrouw van het jaar.

 

Maar hoogtepunten zijn relatief. Wat voor de buitenwereld een droomcarrière leek, was voor Verona van de Leur een 'gevangenis'. Haar keuze om eruit te stappen viel niet bij iedereen in goede aarde. En al helemaal niet toen haar bijzondere carrièreswitch openbaar werd: van Nederlands beste turnster aller tijden naar eigenaresse van een webcamsite. Haar ouders beschuldigden Verona's nieuwe vriend Robbie; hij zou een slechte invloed op haar hebben. De ruzies en onenigheid resulteerden in een rechtszaak tegen haar eigen ouders: van de Leur zegt geen cent gezien te hebben van al haar jaren hard werken als turnster. De rechters gaven haar gelijk.

Verona van de Leur heeft nu haar eigen bedrijf, gestoeld op erotiek. Voor velen onbegrijpelijk, voor Verona Vrijheid met een hoofdletter V.

Een interview over haar zoektocht naar vrijheid.

Machteloos

Jouw turncarriere zag je als een gevangenis. Zou je dit kunnen uitleggen aan de hand van jouw eigen ervaring met een echte gevangenis?

De associatie die ik heb gebruikt met de gevangenis baseer ik op het gevoel van dwangmatig verplicht moeten zijn aan een gezaghebbende. Met de sport was dat de coach en in de gevangenis zijn dat de cipiers/bewaarders. Tijdens mijn detentie was ik 72 dagen lang ondergeschikt aan een regime. Je wordt gewekt, je wordt gevoerd, je wordt aan het werk gesteld en je wordt weer opgesloten om de eenzame nacht in te gaan.

Het gevoel dat ik toen had kwam daarmee overeen met mijn turntijd. De wekker ging en ik moest naar de zaal, er werd mij verteld wat wel en niet te eten en ik moest weer op tijd naar bed. Alles onder een zware druk van mijn trainers en ouders. Gevangen zitten betekent voor mij het gevoel niet zelf te kunnen beschikken over eigen ideeën, over eigen gevoel of niet de macht hebben over je eigen leven. In beide gevallen kan je dus spreken over machteloosheid. De onzekerheid die in de gevangenis 24 uur lang overheerst is gelijk aan de onzekerheid in mijn turntijd: Je weet op papier wat de verplichtingen zijn iedere dag weer, maar de angst dat je zal falen of dat er iets onverwachts gebeurd, was in die twee werelden gelijk. Het is een leven onder druk waarvan de controle in andermans handen ligt.

Al in 2003 gebruikte de Volkskrant de kop "Van de Leur hoopt op meer vrijheid". De krant doelde hiermee op jouw keus als 17-jarige turnster om weg te gaan bij je trainer Frank Louter om de overstap naar Boris Orlov te maken. Veranderde er hierdoor voor jou ook iets met betrekking tot jouw gevoel van vrijheid binnen het turnen?

De trainer van Zoetermeer (Frank Louter) had zich gespecialiseerd in het coachen van vrij jonge kinderen. Met pubers kon hij in zijn geheel niet overweg en dat schaadde mijn progressie in de sport. Nijmegen bood mij een beter perspectief dat meer bij mij paste, maar meer vrijheid kreeg ik er niet door. Het gevoel van vrijheid heb ik toen echter ook niet bereikt, aangezien je als turnster altijd de wil van een ander volgt. In Zoetermeer was Louter teveel bezig de ultieme trainer te zijn, Boris Orlov wilde daarentegen de ultieme turnster uit je halen.

"Kind willen zijn wordt je kwalijk genomen"

In het tijdschrift "Helden" vertel je over de geestelijk mishandeling van jonge turnsters, toch valt me op dat veel mensen hier nog weinig over weten. Wat was er precies aan de hand?

Het is voor een buitenstaander lastig te begrijpen wat wel en niet intimiderend is in de turnwereld. Mensen zullen gauw zeggen: "kom op een beetje discipline zie je in iedere sport terug, dus niet zeuren." Turnen is een sport waarbij je je, als je het hoogste niveau wilt bereiken, af moet sluiten van de werkelijke wereld. Daarbij begin je bij turnen al erg jong: vanaf mijn 9e jaar werd ik klaargestoomd voor de allerhoogste top. Het kind zijn wordt je afgenomen, het kind willen zijn wordt je kwalijk genomen. Alles wat je doet, eet en zelfs denkt is in handen van personen die maar één doel voor ogen hebben. Voorbeelden van persoonlijke intimidaties, zowel geestelijk als lichamelijk, zijn talrijk bij zowat alle meiden die deze topsport beoefend hebben.

Als je jou ziet turnen, dan zie je de passie voor de sport. We weten nu wat voor moeilijkheden er voor jou mee gepaard zijn gegaan. Wat was hetgeen wat jou op de been hield?

Ik vond turnen leuk, ik had kwaliteit en viel op. Ik was de beste en als je dan als klein kind wordt verteld: 'je bent een wonderkind', dan is dat geweldig. Het moment dat je in die cirkel zit weet je niet beter dan dat jij die allerbeste turnster bent en blijft. Sterker nog: je krijgt uiteindelijk een gevoel van, 'ik kan niks anders meer dan alleen turnen'. Met die gedachte en kwaliteit kan je je iedere keer weer in een nieuw doel vastbijten en zo over strubbelingen heen krabbelen.

Ik zocht in mijn sport dan ook altijd een einddoel en dwong mezelf tijdens die zware weg ernaartoe mezelf niet kapot te laten maken door alle hindernissen. Ik bleef altijd in mezelf geloven en bleef naar de positieve dingen voor mezelf kijken. Ik trainde hard voor iedere wedstrijd en of 
deze nou wel of niet geslaagd was, was het voor mij een overwinning om er te staan en te weten dat ik mijn best ervoor had gedaan. Ik kan mezelf ook niks kwalijk nemen - alleen dat ik niet in heb kunnen grijpen.

"Ik ben een mens, en geen product"

Veel mensen hebben een mening over jouw keuzes en hebben hun eigen ideeen over jouw carriere-switch. Hoe voelt het dat iedereen zo snel zijn oordeel klaar heeft, zo snel zijn conclusies trekt?

Iedereen heeft zijn eigen belang bij het uiten van hun oordelen over mij of mijn keuzes. Gebaseerd op de feiten zoals die er zijn kan erover twisten of ze gelijk hebben of niet. Men vergeet alleen één ding: ik ben een mens en geen product. Ik ben van niemand! En als er mensen zijn van buiten af, of in mijn directe omgeving, die een gezamenlijke mening hebben die erop neerkomt dat ik verkeerde keuzes maak kan ik maar één conclusie trekken: Ze zien maar één Verona, Verona het product. De keuze om te stoppen met turnen is een keuze die is ontstaan door tal van facetten. Als iemand het mij op de man af vraagt 'wie heeft jou dan die keuze wel laten maken', kan ik nu zeggen: de manier waarop het turnen in Nederland wordt beoefend, heeft mij kapot gemaakt en mij uiteindelijk die keuze doen maken

"Mijn ouders hebben mij nooit als kind aanschouwd"

Vind je dat er kritisch gekeken moet worden naar de trainingspraktijken in die takken van topsport waar kinderen al op zeer jonge leeftijd actief zijn op het hoogste niveau?

Ik heb als een van de weinige alle ups en downs van het turnen ondervonden. Als dit de manier is waarop de Koninklijke Nederlands Gymnastiek Unie denkt dat het turnen alleen maar succes kan hebben, de manier waarop het nu gaat, dan MOET er ingegrepen worden. Belangrijkste is de transparantie in deze sport. Ouders hebben daarin de allerbelangrijkste taak: zij moeten goed inzicht krijgen in waar ze hun kind naartoe sturen. Als je merkt dat je als ouder iets wordt wijsgemaakt als 'het is beter dat het kind zonder toezicht van ouders klaargestoomd wordt voor de top', kan je er donder op zeggen dat er iets verborgen wordt. Je kunt je kind op zo'n jonge leeftijd niet zelf keuzes laten maken. Ga dus niet in op een verhaal van een trainer die als doel heeft een product te maken van je kind. Ik heb de Unie een voorstel gedaan om met mijn kennis, achtergrond en ervaring een soort van supervisor-rol te vervullen om juist die breekbare kweekvijver van talent te begeleiden. Het antwoord was dat het niet belangrijk was en dat het geen doel is van de bond om zich daarmee bezig te houden.

In het programma 'Je zal het maar zijn' van BNN gaf je aan dat je tijdens je turntijd niet gezien werd als kind, maar als een robot. Pijnlijk genoeg ook door je ouders: blessures en operaties ten spijt pushte je ouders je door te gaan, ook toen je zelf besloot te stoppen. Hoe voelde dit?

Aan het eind van mijn loopbaan als turnster waren er een hoop aspecten die bij elkaar kwamen. Ik kan niet ontkennen dat ik lange tijd in de put zat met alles wat er over me heen kwam. Ik dacht en meende dat ik altijd voor iedereen klaar stond. Niks was teveel en het kleine beetje vrije tijd dat ik had offerde ik op voor familie, vrienden en kennissen. Ik besef me nu maar al te goed dat ik voor hun dat turnstertje was en dat mensen op mijn bekendheid of geld mee liftten. Dat doet pijn, heel veel pijn. Maar het heeft ook voor een hele belangrijke wending in mijn leven gezorgd en zo ook mijn kijk naar mensen toe. Het is niet dat ik mensen in het algemeen ben gaan wantrouwen, maar het heeft mij zelf sterker gemaakt en ik heb geleerd dat ik enorm veel kracht ik me heb. Het verhaal rondom mijn familie mag duidelijk zijn en is ook duidelijk geweest door de uitspraken van verschillende rechters. Mijn ouders hebben mij nooit als een kind aanschouwd.


Fragment uit 'Je zal het maar zijn', uitgezonden door BNN.

Maakte dit gevoel de drempel lager om een rechtszaak te beginnen tegen je ouders en je geld op te eisen?

De rechtszaak was voor mij geen laatste stap of drempel die ik nog over moest; het was simpelweg de keuze van mijn ouders zelf aangezien ik geen antwoord kreeg op hetgeen ik van hen wilde: uitleg over wat er met al mijn geld in mijn hele turnloopbaan is gebeurd.

Van turnster naar camgirl: een dosis lef

In het programma Barend & Barend geef je aan dat je graag als trainster in het recreatieve turnen aan de slag zou willen. Inmiddels heb je je keuze gemaakt en ben je eigenaar van een eigen webcamsite en ben je zelf ook actief als webcamgirl. Zou je kunnen uitleggen hoe jouw zoektocht naar de vrijheid, jou uiteindelijk hier gebracht heeft?

Mijn bezigheden nu met mijn eigen bedrijf hebben zich gebaseerd op de erotiek. Hiermee bezig zijn maakt mij een vrij mens; ik heb hier zelf voor gekozen en kan er mijn creativiteit in kwijt. Dit gevoel van vrijheid heb ik in mijn turnjaren gemist, terwijl ik het zo nodig had. Dat mensen een bepaalde mening hebben over hetgeen waar ik mee bezig bent, interesseert mij niet. Als je echt weet wat ik heb moeten doorstaan als topturnster kan je alleen maar tot de conclusie komen 'meid wat heb jij je er toch mooi uitgevochten'. Natuurlijk moet je een dosis lef hebben voor wat ik nu doe, maar die heb ik!

Vind je het lastig dat je werk als erotisch model en webcamgirl eventuele toekomstige aspiraties als bijvoorbeeld turntrainster in de weg zou kunnen staan?

In het huidige turnbeleid wil ik niet eens één stap zetten. Een toekomst in de turnbranche is daarmee ook uitgesloten. Mijn huidige bezigheid kent tal van nieuwe uitdagingen en ik kan daarmee een hele tijd vooruit terwijl het turnen stil staat.

De enige bij wie ik verantwoording heb af te leggen, ben ik zelf!

Tot slot, hoe zou jij nu, vanuit al jouw ervaringen, vrijheid voor jezelf omschrijven?

Vrijheid of gevangen zitten is een gevoel. Je kan opgesloten zitten achter tralies maar je kan vrij zijn in je hoofd/gedachten. Ik was tijden mijn turnloopbaan ook opgesloten, zowel in gedachten als in mijn dagelijks leven. Vandaag de dag 's morgens wakker worden met de gedachte: 'deze nieuwe dag bepaal ik zelf wat ik ga doen' - dat is voor mij de vrijheid!

Vrijheid is voor iedereen anders, maar ik kan voor mezelf nu zeggen: 'ik ben verlost, vrij en gelukkig'.

De enige bij wie ik verantwoording heb af te leggen ben ik zelf, en door dat hardop te zeggen of op te schrijven, krijg ik een gevoel van geluk en vrijheid. Mijn belangrijkste doel in het leven is dat gevoel te blijven vasthouden.